Jak wycenić obraz: wzór, przykład z liczbami i arkusz do wydruku

Jak wycenić obraz według wzoru: (szerokość + wysokość w cm) × współczynnik z własnych sprzedaży albo cen podobnych artystów, sprawdzony godzinami i materiałami. Z przykładem i arkuszem.

4668
Jak wycenić obraz: wzór, przykład z liczbami i arkusz do wydruku

Jak wycenić obraz: dodaj szerokość i wysokość pracy w centymetrach i pomnóż przez swój współczynnik, czyli cenę za centymetr, po której już sprzedajesz. Współczynnik wyliczysz z wcześniejszej sprzedaży albo z cen porównywalnych artystów. Potem sprawdź, czy cena pokrywa godziny × twoją stawkę plus materiały, i podawaj ją wszędzie taką samą: na swojej stronie, w pracowni i w galerii.

Wzór na cenę obrazu: dwie metody

Większość poradników o wycenie sprowadza się do dwóch rachunków. Pierwszy ustala cenę. Drugi sprawdza, czy ta cena ci się opłaca.

Metoda 1: wymiary × współczynnik

Cena = (szerokość + wysokość w cm) × współczynnik

Tak liczy wielu artystów, żeby prace z jednego okresu miały spójne ceny (Nasztuki). W Niemczech ten mnożnik nazywa się Künstlerfaktor i w tej postaci podaje go poradnik honorariów niemieckiego związku artystów BBK (Leitfaden Honorare, 2022). Przy rzeźbie dochodzi głębokość. We Włoszech pisze się (podstawa + wysokość) × współczynnik × 10, więc włoski współczynnik 1 to nasz współczynnik 10.

Dlaczego dodawać boki, a nie je mnożyć? Cena od powierzchni (szerokość × wysokość × stawka za cm²) bardzo szybko robi z dużych formatów prace bardzo drogie, a z małych – bardzo tanie. Przy sumie boków różnica między najmniejszym a największym obrazem łatwiej się broni przed kupującym.

Skąd wziąć współczynnik. Odwróć wzór: współczynnik = cena ÷ (szerokość + wysokość). Jeśli już sprzedajesz, licz ze swoich sprzedaży. Jeśli nie, weź ceny artystów podobnych do ciebie techniką, formatem, doświadczeniem i regionem – Nasztuki podpowiada studentów i absolwentów twojej uczelni czy uczestników tych samych przeglądów – i wylicz, jaki współczynnik wynika z ich cen. FORMAT radzi, żeby na początku ustawić się przy dolnej granicy tego przedziału.

Publikowane wartości startowe mocno się różnią. BBK zaleca malarzom, którzy są jeszcze nieznani albo niczego nie sprzedali, współczynnik od 3 do 5 (w euro). Sztywnej reguły nie ma: ważniejsze od każdej opublikowanej liczby są twoje sprzedaże i twoje porównania.

Metoda 2: czas + materiały

Cena = godziny × stawka godzinowa + materiały

Licz materiały, które naprawdę poszły na pracę, a nie wszystkie zakupy, i dolicz część czynszu za pracownię oraz bieżących kosztów – w stawce godzinowej albo w osobnej pozycji (Artquest). Wychodzi dolna granica: poniżej niej dopłacasz do sprzedaży. Nie mówi jednak, ile ktoś zapłaci. Jeśli wynik jest dużo wyższy niż ceny porównywalnych prac, Artwork Archive i FORMAT radzą obniżyć stawkę, zamiast udawać, że rynku nie ma.

Którą wybrać? Współczynnik ustala cenę, żeby prace tej samej wielkości kosztowały tyle samo. Rachunek czas + materiały sprawdza, czy każda cena nadal pokrywa twoją pracę. Poradnik BBK stawia obie metody obok siebie właśnie z tego powodu.

Przykład z liczbami: Mara Ellison, olej na płótnie

Mara Ellison i jej obrazy są zmyślone. Liczby pokazują tylko rachunek. Ceny podajemy w euro we wszystkich wersjach językowych tego artykułu, żeby liczby były wszędzie te same; w złotych liczy się dokładnie tak samo.

Mara maluje olejem na płótnie w Norwich. Wiosną, podczas otwartej pracowni, sprzedała obraz 60 × 80 cm za 1 400 €. Ta sprzedaż wyznacza jej współczynnik: 1 400 ÷ (60 + 80) = 1 400 ÷ 140 = 10.

Stosuje go do trzech formatów, które maluje najczęściej:

FormatSzerokość + wysokość× współczynnik 10Godziny × 20 € + materiałyCena z czasuIle dostaje, gdy galeria bierze 50%
30 × 40 cm70700 €10 × 20 + 40240 €350 €
50 × 70 cm1201 200 €18 × 20 + 70430 €600 €
80 × 100 cm1801 800 €36 × 20 + 140860 €900 €

Sprawdzian czasu. Mara płaci sobie 20 € za godzinę, z kosztami pracowni. Każda cena ze współczynnika jest wyraźnie wyższa od ceny z czasu: przy sprzedaży bezpośredniej każdy obraz pokrywa jej godziny i materiały.

Sprawdzian galerii. W galerii obraz 50 × 70 cm kosztuje 1 200 € – tyle samo co na jej stronie i w pracowni. Prowizja schodzi z tej ceny: przy 50% Mara dostaje 600 €, co nadal pokrywa jej 430 €. Najciaśniej jest przy dużym formacie: 900 € wobec 860 € za czas i materiały, bo jej godziny rosną z wielkością szybciej niż suma szerokości i wysokości. Gdyby galeria brała więcej albo duży obraz zajmował jej więcej czasu, to właśnie tu podniosłaby współczynnik albo przemyślała format – a nie doliczyła osobny „dodatek galeryjny”.

Podwyżka. Jeśli obrazy Mary zaczną schodzić szybko, podniesie współczynnik z 10 do 11, czyli o 10%. Ceny wyniosą wtedy 770 €, 1 320 € i 1 980 € – wszędzie naraz, także dla prac jeszcze niesprzedanych.

Pięć zasad, dzięki którym cena jest wiarygodna

Jedna cena wszędzie. Strona, pracownia, targi i galeria podają tę samą cenę za tę samą pracę. Artwork Archive i FORMAT podają dwa powody: kupujący porównują, a galeria, która znajdzie twoją pracę taniej na twojej stronie, ma dobry powód, żeby mniej chętnie z tobą współpracować. Na własnej stronie nigdy taniej niż w galerii.

Prowizja schodzi z ceny, nie dochodzi do niej. Udział galerii ustala umowa. Połowa zdarza się często, ale Artquest przypomina, że nie zawsze to 50%. Policz jak Mara, ile trafi do ciebie po prowizji, i sprawdź, czy ta kwota nadal pokrywa czas i materiały. Na co jeszcze patrzeć w samej umowie, piszemy w artykule o umowie z galerią.

Ten sam format, ta sama cena. W jednej technice prace tego samego artysty o tej samej wielkości kosztują tyle samo (BBK). Ulubiony obraz nie drożeje dlatego, że masz do niego sentyment. Rysunki i prace na papierze wycenia się zwykle niżej niż obrazy olejne tego samego formatu (Nasztuki), z osobnym współczynnikiem.

Podnoś stopniowo, po sprzedażach. Praktyczna zasada Artwork Archive: jeśli w ciągu pół roku sprzedaje się ponad połowa dostępnych prac, popyt jest, i możesz podnosić ceny o 10–20% rocznie. Wystawa, nagroda czy tekst w prasie to też powody do kolejnego kroku.

Nie obniżaj. Artquest pisze wprost, że ceny twoich prac nie mogą spadać, a poradnik BBK zaznacza, że ceny artysty z reguły nie spadają, i odradza wyprzedaże. Jeśli chcesz mieć prace w niższej cenie, pokaż mniejsze formaty albo prace na papierze, a nie rabat na duże płótno.

Zapisuj każdą sprzedaż: tytuł, wymiary, cenę, datę i miejsce. Z tych notatek wyliczysz współczynnik w przyszłym roku i to je pokażesz kupującemu, który zapyta, dlaczego obraz kosztuje tyle, ile kosztuje. Certyfikat autentyczności do każdej sprzedanej pracy trafia do tej samej teczki.

Arkusz do wyceny obrazu

Jedna kolumna na jedną pracę. Arkusz można wydrukować: pobierz arkusz do wyceny (PDF, A4).

Praca 1Praca 2Praca 3
Tytuł
Wymiary, szerokość × wysokość (cm)
Szerokość + wysokość
Współczynnik
Cena z wymiarów = (szerokość + wysokość) × współczynnik
Godziny
Stawka godzinowa
Materiały
Cena z czasu = godziny × stawka + materiały
Cena końcowa
Cena w galerii (= cena końcowa)
Ile trafia do ciebie po prowizji

Cena końcowa obowiązuje wszędzie: w galerii, na targach i na twojej stronie. Na stronie w ArtFond cenę każdej pracy wpisujesz samodzielnie, i to jest właśnie ta liczba.

Pytania o wycenę obrazu

Jak wycenić obraz, jeśli dopiero zaczynam? Bez własnych sprzedaży zacznij od porównywalnych artystów: podobna technika, formaty, doświadczenie i region. Wylicz, jaki współczynnik wynika z ich cen, sprawdź go na swoich godzinach i materiałach i zacznij raczej od dolnej granicy ich przedziału, od ceny, którą utrzymasz. Podnieść cenę jest łatwiej niż ją obniżyć.

Jaki współczynnik jest dobry? Nie ma jednego standardu. Niemiecki związek artystów BBK zaleca 3–5 malarzom, którzy jeszcze nie sprzedawali, ale sztywnej reguły nie ma. Dobry jest ten współczynnik, który potwierdzają twoje własne sprzedaże.

Czy rama wchodzi w cenę? Mierzy się samo płótno, bez ramy. Jeśli sprzedajesz obraz oprawiony, dolicz ramę osobno, w tym, ile cię kosztuje, i napisz w ogłoszeniu, czy rama jest w cenie.

Czy mogę obniżyć ceny? Artquest i poradnik BBK to odradzają. Obniżka mówi też wszystkim, którzy kupili po starej cenie, że przepłacili. Jeśli prace się nie sprzedają, trzymaj współczynnik, pokazuj mniejsze formaty i z podwyżką poczekaj, aż sprzedaż się ruszy.

Lepsza cena za cm² czy (szerokość + wysokość)? Używa się obu. Cena od powierzchni (szerokość × wysokość × stawka) rośnie z wielkością bardzo stromo: małe formaty wychodzą bardzo tanio, duże bardzo drogo. Suma boków trzyma przedział węższy. Wybierz jedną metodę, stosuj ją do wszystkich prac w tej samej technice i się jej trzymaj.

ArtFond tworzy Twoją stronę i dokumenty z Twoich zdjęć i biogramu.

Spróbuj za darmo
4668

Twoja strona i dokumenty – z ArtFond

Z Twoich zdjęć i biogramu — strona ze sklepem, portfolio PDF, CV, artist statement i certyfikat do każdej pracy. 14 dni za darmo, bez karty.